Lan u ishrani - pomoc digestivnom sistemu

 

 

LAN

 

 

 

Lan (Linum usitatissimum L.) je jedna od najstarijih kultiviranih biljaka i vrlo vredna namirnica s visokim procentom linolenske (omega-3) kiseline, ali i bjelancevina.
LAN (Linum usitatissimum L.)
Lan je jedna od najstarijih kultiviranih biljaka i retko se pronalazi kao samonikla biljka. Njegov zreo plod ima izgled okruglastog tobolca s 8 – 10 smedjih ili zlatnozutih pljosnatih semenki. Samo ovakvo potpuno zrelo seme je lekovito jer sadrzi dovoljno sluzi i iz njega je moguce dobiti laneno ulje. Za izradu ulja, ali i opijate lan se najvise kultivira u Argentini i Egiptu.
 
Sastav
Semenke u kojima se nalazi 30 – 45% ulja i 20% belancevina u gornjem delu lupine sadrze sluzi (3-6%). U lanenim semenkama se nalaze fosfatidi (0,8% lecitina) i brojni biljni fitosteroli (sitosterol, dihidrositosterol, holosterol, kampesterol i stigmasterol) i razni enzimi i cijanogeni glikozid linustatin, koji se pod uticajem enzima razgradjuje na cijanovodicnu kiselinu i aceton (ne dolazi do trovanja jer kiseli zeludacni sok inaktivira enzim linazu).
 
Laneno ulje
Hladno cedjeno ulje je retka tecnost, karakteristicnog mirisa, svetlo do tamnozute boje. Sastoji se od visestruko nezasicenih masnih kiselina, zbog cega lako oksidira. Zavisno od izvora ulje sadrži mesavinu glicerida s visokim postotkom linolenske (omega-3) kiseline (40-60%) te linolnu (16 -25%), oleinsku (14 – 16%) i palmitinsku (10-15%) kiselinu. Laneno ulje proizvedeno iz kultura s umjerenim klimatskim uvjetima sadrzi vise nezasicenih masnih kiselina od ulja iz toplijih krajeva.
 
Ljekovito djelovanje
Laneno seme je laksativ. Lanenim semenom creva se „navikavaju na tacnost“, a ne stvara se navika niti ostecuje creva. Laneno seme nabubri cime povecava obim creva, rasiri ga i pospesuje peristaltiku. Kao sredstvo za ciscenje upotrebljava se mleveno laneno seme koje se prethodno ne namace u vodi, jer mora nabubriti u crijevima.
Caj od lanenog semena koristi se kao sredstvo za grgljanje kod upala u ustima, zdrelu, desnima te protiv promuklosti, a i upale zeludacne sluznice (sluz potpuno prekriva iritiranu i nadrazenu sluznicu. Oblozi od lanene kase ublazavaju bolove i omeksavaju potkozne cireve.
 
Primjena lana
Laneno ulje se koristi za spoljnu upotrebu u obliku obloga kod ekcema, psorijaze, koznih osipa. Vrecica s lanenim semenom je koristena za ublazavanje bolova (vruca vrecica – protiv zubobolje, isijasa, reume, neuralgija lica, bolova u trbuhu i dr). Kao blago sredstvo za ciscenje creva se daje kasika lanenog ulja, a manje se koristi kao jestivo ulje jer brzo uzegne.
 
Primjena u aromaterapiji
Laneno ulje u aromaterapiji se koristi kao baza za razredjivanje etericnih ulja. Primjenjuje se kod raznih iritacija koze, njege masne koze i akni jer pomaze u regeneraciji celija. Deluje blago protivupalno, a ublazava i bolove u misicima i zglobovima.
 
MERE OPREZA
Zbog visokog udela – linolenske kiseline vrlo lako oksidira pri cemu se oslobadjaju slobodni radikali. Stoga je laneno ulje vazno cuvati u frizideru, dobro je dodati E-vitamin kao antioksidans.
Laneno seme je sigurniji izvor -linolenske kiseline nego ulje, jer ulje u semenu ostaje sveze sve dok se ne samelje ili ne podvrgne termickoj obradi. Tako zadrzava prirodne antioksidanse, vitamine i minerale koji se nalaze u semenu.
 
Laneno ulje moze da se uzima preko dodatka ishrani.

 

 

Cholestone - Regulisanje holesterola - visok holesterol